Verslag ontmoetingsdag ‘Boete en Verzoening’ 28 maart 2026

Verootmoediging en Verzoening

Op 28 maart werd de jaarlijkse ontmoetingsdag van onze stichting gehouden in de Zuiderhof te Zwolle. Het was een dag waarop de verzoening centraal stond, maar waar ook ruimte was voor ontmoeting met elkaar.

Jan Pieter van Dalen, voorzitter van de Werkgroep Onderhoud Joodse Begraafplaatsen, opende de dag en heette iedereen hartelijk welkom. Hij las met ons het Bijbelgedeelte 2 Kronieken 7: 13 en 14, waarin het volk Israël wordt opgeroepen om zich te verootmoedigen. Op een groot scherm verscheen een citaat van Kees Sybrandi, oprichter en jarenlange voorzitter van de Werkgroep: “We mogen onze schuld erkennen met woorden, en met onze handen bijdragen aan het verkleinen van de grote kloof tussen christenen en Joden”.

Aafke Stoppels leidde ons in de aanbidding, onder muzikale begeleiding van Jan Pieter, Piet en Henk. Frans de Boer blies de sjofar ter ere van God.

Documentaire “Het verlangen naar verzoening”

Voordat de documentaire werd vertoond, kreeg de documentairemaakster Doriet Begemann het woord. Ze vertelde enthousiast, hoe ze er toe gekomen is, en wat haar heeft gemotiveerd om deze documentaire te maken. Een bericht op facebook, waarin de motivatie van het werk van de stichting ‘Boete en Verzoening’ werd uitgelegd, had haar nieuwsgierigheid gewekt.

Doriet zei: “Met deze documentaire wil ik aan iedereen laten zien, wat voor goed werk jullie doen. En hoé jullie het doen. Hoe doe je nou ’boete en verzoening’? En wat doet dat met een mens? Ik heb van opperrabbijn Jacobs gehoord, hoe enorm hij dit werk waardeert en ook de Joodse gemeente. Jullie hebben een hele sterke motivatie. Het is niet aan leeftijd gebonden wat jullie doen. Iedereen kan een steentje bijdragen. Het is nog steeds revolutionair, net als 50 jaar geleden, toen dit werk werd opgericht. In deze tijd van polarisatie geeft het verbinding. Ik hoop, dat anderen door deze documentaire heel erg gemotiveerd worden om mee te gaan doen! Het is bijzonder om te zien hoe de film stap voor stap verder zijn weg vindt.

Verspreiding

De documentaire is nu voor iedereen te zien en staat op YouTube. De film is ook te bekijken via New Faith Network. New Faith Network is een internationaal streamingplatform dat zich richt op films, series en documentaires met een christelijke of inspirerende boodschap. Het platform brengt verhalen die gaan over geloof, zingeving en persoonlijke verandering en is beschikbaar voor kijkers in meerdere landen. Dat betekent dat ‘Het Verlangen naar Verzoening’ nu ook via dit netwerk een breder publiek kan bereiken.

Daarnaast heeft Doriet de documentaire ingestuurd naar het Nederlands Film Festival in Utrecht. Dit festival is het belangrijkste filmfestival van Nederland en staat onder andere bekend om de uitreiking van het Gouden Kalf, de belangrijkste filmprijs van ons land. De inschrijving van de documentaire is inmiddels geaccepteerd, wat betekent dat de documentaire officieel in overweging wordt genomen.

Verzoening met onze voormalige koloniën

Het tweede deel van de ochtend stond in het teken van de voormalige koloniën. Piet Luijten en Bernard Hardick praatten ons bij over het vervolg van de conferentie in Jeruzalem in 2024.

De inheemse bevolkingsgroepen (oorspronkelijke bewoners) zijn heel vaak teruggedrongen in hun eigen land, uit hun eigen gebied, en behoren tot de allerarmsten van hun land. Anderen hebben hun gebieden bezet, meestal met geweld, zoals ook wij Nederlanders, tegen onze voormalige koloniën hebben gehandeld.

Vanuit de bijzondere verzoening op Yom Kippur 2024 in Jeruzalem met onze voormalige koloniën Suriname, Curaçao Zuid Afrika, Indonesië, Molukken en Papoea, is er een nieuw nationaal gebedsplatform ontstaan.

Vandaag stonden we stil bij het Molukse volk. De Molukkers is in het verleden veel onrecht aangedaan, terwijl ze hun leven gaven voor ons land. Wij Nederlanders wilden o.a. aan hen verdienen. Zo speelde overal het geld een grote rol. Het was een ontroerend moment toen een Molukse vrouw uit ons midden naar voren werd geroepen. Door een aantal mannen werd voor haar en haar volk, een verootmoedigingsgebed uitgesproken, waarin het lijden van het Molukse volk in het verleden werd erkend. Er werd vergeving gevraagd voor 75 jaar onrecht aan de Molukken in Nederland.

Verzoening met het Jodendom

Litouwen

Na de lunch kreeg Kees Lavooy het woord. Hij vertelde ons over de bijzondere reizen van de afgelopen 2 jaar naar Litouwen. Hij nam ons nog even mee naar de aanleiding ervan. In 2024 kreeg hij ‘zo maar’ een telefoontje van rabbijn Baron uit Litouwen, die het boekje over ons werk ‘Een Spijker aan de Brug’ had gelezen en daar diep van onder de indruk was.

Het gevolg was, dat de belangrijke begraafplaats in Vilkija nog in datzelfde jaar 2024 opgeknapt werd door een team van onze vrijwilligers. Het jaar daarop werd een tweede reis georganiseerd in dezelfde regio. De plaatselijke gemeente had als accommodatie, een mooie boshut aan het water, geregeld. Dit keer werd de Litouwse bevolking ingeschakeld om mee te helpen bij de restauratie van de begraafplaats. Dit gebeurde o.a. via contacten met de Protestantse kerk in Kaunas. Een aantal studenten heeft twee dagen meegewerkt. Ondanks flinke hoosbuien op de eerste werkdag, is er veel werk verzet. Loodzware stenen werden uit de grond opgericht en weer rechtop gezet. Met name een filosofiestudent was erg onder de indruk van ons werk en de motivatie ervan. Er zijn bijzondere contacten gelegd, en voor het eerst hebben Litouwse mensen meegewerkt.
Een volgende reis naar Litouwen is gepland van 6 – 13 juni 2026. Dan zullen twee kleinere begraafplaatsen worden opgeknapt.

Verzoening in Nederland

Daarna richtten we de aandacht op ons eigen land onder leiding van Piet Luijten. Door diverse werkleiders werden we bijgepraat over de werkzaamheden van het afgelopen jaar en over de lopende projecten. Er zijn projecten die het hele jaar doorgaan, o.a. in Utrecht, Arnhem, Groningen en Haarlem. Hans van de Stolpe deed verslag van het werk op de joodse begraafplaats in Wageningen, waar hij samen met Ad Gaakeer het voortouw heeft genomen.

Hij zei: “Het verzoek vanuit het N.I.K. (Nederlands Israëlitisch Kerkgenootschap) om deze begraafplaats op te knappen, was echt een gebedsverhoring. G’d bracht mensen bij ons om mee te komen werken, en in 4 maanden was de klus op deze middelgrote begraafplaats geklaard. Prachtig!”

Koert Wolting vertelde ons een indrukwekkend verhaal over een joodse familie met betrekking tot een monument in Hattem, dat hij op verzoek van het N.I.K. heeft opgeknapt. Hij was dankbaar voor de goede verhouding tussen een rabbijn en de kerkmensen die bij dit project waren betrokken.
Van Piet hoorden we, dat de landelijke zomerwerkweek ook dit jaar in Muiderberg wordt gehouden in de week van 20-24 juli a.s.

Tot slot van deze dag is er in kleine groepjes gedankt en voorbede gedaan.
Piet Luijten sloot deze mooie dag af met gebed, waarna er nog tijd was voor ontmoeting met elkaar.

Tineke Arentze.